Ethiek en rotzooi

Lang geleden heb ik eens voor een klant gewerkt die er op stond dat de white papers die ze aanboden alleen gedownload konden worden in ruil voor een e-mailadres. Ik heb heel erg mijn best gedaan om ze ervan te overtuigen dat een blog toch echt een veel prettigere manier is om kennis te delen. Tevergeefs. Het bedrijf vond dat het niet hoefde na te denken over gebruiksvriendelijkheid, want ze hadden namelijk een monopoly. Ik had die klant stante pede moeten ontslaan. Voor zulke klanten kún je geen goede producten maken. Maar helaas, ik was niet de baas. En niet veel later begon mijn eigen bedrijf zelf ook white papers in ruil voor een e-mailadres aan te bieden. Gelukkig vond ik niet lang daarna een nieuwe, veel betere baan.

Cennydd Bowles heeft laatst een artikel geschreven waarin hij beschrijft hoe designteams om kunnen gaan met dit soort zogenaamde dark patterns. En niet alleen met dark patterns. Cennydd betoogt dat designers niet alleen verantwoordelijk zouden moeten zijn voor het ontwerpen van producten, ze zouden ook verantwoordelijkheid moeten nemen voor het vormgeven van de wereld. En dat zouden ze heel bewust en voorzichtig moeten doen: in de echte wereld, althans hier in het westen, hebben mensen invloed op de politiek, om de wereld om hen heen. Voor de meeste digitale producten geldt dit niet. Die invloed ligt volledig bij ons, de ontwerpers en de bouwers.

Ik heb gemerkt, als docent en als lid van designteams, dat de meeste designers niets liever zouden willen dan goede producten maken. Maar vaak, of misschien zelfs meestal, lukt dit niet. Er zijn blijkbaar andere mensen die bepaalde belangrijke beslissingen nemen.

De laatste tijd verschijnen er nogal wat artikelen over al die rotzooi die je tegenkomt op het web. Dingen zoals cookie warnings. Een lay-over die je vraagt of je je wilt abonneren op een nieuwsbrief, terwijl je de site nog niet eens bezocht hebt. Banners. Waarschuwingen dat de terms of service zijn veranderd. Socialmediaknoppen. In dit artikel van TJ VanToll staat een mooi screenshot van een artikel waarvan de content niet zichtbaar is op zo’n supergrote iPhone 6+. Er staat allemaal troep in de weg.

Ik ga ervan uit dat zo’n pagina er heel anders uit zou zien als designers de beslissingen hadden genomen. Maar dat was hier duidelijk niet het geval. Dit soort beslissingen worden genomen door marketeers en juristen. En in tegenstelling tot designers worden zij niet door langetermijnvisies geleidt. Marketeers nemen hun beslissingen over het algemeen door te kijken naar snel meetbare successen. Een website is bijvoorbeeld succesvol als ze meer e-mailadressen per dag verzamelen. Of als ze meer geliked worden. Of als er meer geld binnenkomt via banners. Voor dit soort marketeers is een website als het ware een vehikel voor dit soort geldmaakwidgets. De echte inhoud van een site is secundair. En voor een jurist is de inhoud ook niet echt belangrijk, als hij maar niet strafbaar is.

Best gek eigenlijk dat dit soort mensen, die niet geïnteresseerd zijn in het product, de bevoegdheid krijgen om verregaande beslissingen te nemen. Daar zouden we eigenlijk van af moeten. Maar hoe? Op korte termijn zouden we al die marketingblogs kunnen overspoelen met artikelen over design. Over ethiek. Over best practices. Over de hufterigheid van dark patterns. Over menselijk zaken doen.

Op de lange termijn zouden we kunnen infiltreren in het marketingonderwijs. Vooral daar zou er aandacht moeten zijn voor langetermijndenken. Voor écht ethisch ondernemen. Ook daar zou het onderwijs moeten gaan over het feit dat je de wereld kunt vormgeven. Niet alleen je portemonnee.
En in de tussentijd moeten we volmondig ‘bekijk het maar!’ roepen tegen iedereen die van ons verwacht dat we wéér een slecht idee gaan uitvoeren. Met er achteraan een mailtje met daarin de twee links uit dit artikel.

It’s so pretty!

There is this company that creates sunglasses that let some colourblind people see actual colours. Here’s a wonderful video of somebody who gets to try a pair of these glasses. He freaks out! Everything is so beautiful! If you don’t know what the movie is about you would think he was tripping.

But he’s not

The connected Bauhaus

Jenny Judge and Julia Powles argue that we need to look at the internet of things in a smarter way. In a similar way like Bauhaus used to look at things: when you look at it, it should be obvious what it does. It should be obvious what data is collected and where it goes, just like the Centre Pompidou in Paris. If we don’t start creating things in this manner, our basements will end up filled with huge piles of silly — but connected — crap. Or we end up in a world where all the things we use are owned by data hungry marketers and lawyers.

We don’t want that

Convincing the boss

Digital product designers should not only think about the products they create, but also about what influence this software had on the world. If designers were the people who decided stuff, we would only have wonderful stuff and a site like Dark Patterns would cease to exist. But unfortunately we are not the (only) people who get to decide what’s been created, as we can see by all the evil cruft out there.

But what can we do?

Ethics and drugs

Yesterday I linked to this thought provoking article by Cennydd Bowles. I my description I only focused on dark patterns, but the article is about much more than that. It’s about the fact that we, the people who create digital stuff, stuff that everybody in the world might use, have an obligation to think about what our creations do to this world. In his excellent collection of links, Jeremy Keith mentioned this article with a similar topic that compares software to medicine and drugs. Definitely worth your time.

Ethics and cruft

I once had a client who insisted on sharing their white papers only if the person interested would leave their e-mail address first. I tried very hard to convince them to simply publish their knowledge on a blog. To no avail. The company in question didn’t need to think about usability, they said, since they had a monopoly. I should have fired this client. If you want to fuck things up, do it without me. But unfortunately I was not the boss. Not much later the company I worked for started publishing white papers behind e-mail forms as well. And not long after that fact I switched jobs.

To a much better job

New Madrid and Antarctica

Maciej Cegłowski is one of my favourite writers on the web. You should all read each and every letter he’s written on his website. And take your time for it. He writes long blog posts. Very long at times. But very good. His recent series about earthquakes — part 1 and part 2 — are a good example. Fantastic. His blogposts are hilarious and painful at the same time.

But most of all wonderful

I love websites

Yesterday I retweeted a tweet by Trent Walton that praised an article that beautifully describes how much the web has changed. Hossein Derakhshan, the author of the article, was jailed in Iran for six years for writing blog posts. He came out a few months ago and didn’t just find a changed world, he found a changed web. At the time he was jailed, web logs were powerful. People used to visit blogs a few times a day to see if there were any updates. And updates meant either new, insightful (or infuriating) articles, or new comments. This was how political blogs worked, and it was also how the web community worked. This is how I learned my job. By following blogs and reading valuable comments.

But something changed

Bureaucracy, you won this time

I forgot to apply for a grant. I needed this grant to follow an MA course in Graphic Design. I assumed that one can apply for a grant as soon as one is accepted at a university. In The Netherlands this is not how it works. You have to apply for a grant before a certain deadline. Even if you don’t know if you are accepted. I missed this deadline because I couldn’t imagine this is how things work. Bureaucracy won this time.

Ha, that will teach you!

The mood of random colours

Last week I ordered a poster with 1054 random rectangles on it. I created it on the 527th day that my server generated a daily rectangle. There are 1054 different colours on this poster, so I expected this poster to be very colourful. The overall tone of the image turned out to be rather subdued though. The reason why this happened is because I used the HSL colour notation to generate random colours.

What does that difference look like?

Fontstand webfont licenses

Fontstand is a new Mac app that lets you rent a font for as long as you need it. There are 21 different foundries that offer their fonts thru this app so far. This is absolutely fantastic if you need high quality fonts for your print jobs. You can also use the app to test your fonts in a browser, the license doesn’t cover the web though. And upon further inspection I found that not every foundry offers their fonts as a webfont, and if they do, they all have their own licenses.

That’s not handy

Mensen, paarden en robots

Er zijn mensen die denken dat alles wat wij doen op een gegeven moment door computers en robots gedaan zal worden. En, denken zij, dat zal vooral zo zijn als datgene economisch nuttig is. Dit geldt zelfs voor creatieve beroepen. Mensen die denken dat mensen altijd nodig blijven vergelijken ze met paarden rond 1900. In de video Humans Need Not Apply wordt een fictieve dialoog met twee paarden uit die tijd verbeeld. Rond 1900 waren er miljoenen paarden. Stel je eens voor, een stad waarin elke auto en elke fiets vervangen wordt door een paard. Zo veel van die dieren waren er. En stel je allemaal fabrieken voor waarin machines werden aangedreven op letterlijke paardenkracht. Er waren echt idioot veel paarden, en ze waren nuttig. Ze werden vreselijk slecht behandeld.

Arme paarden!

Rococo websites, our not so distant past

In January 2014 Nathan Ford asked the question How Should The Web Look? He thought that the massive amounts of answers that he’d receive would be the start of a new online magazine about the aesthetics on the web, if I remember correctly.

What happened?

Automatisering en luiheid

Alles wordt geautomatiseerd. Monniken zijn vervangen door drukpersen en drukkers in stofjassen. De afgelopen paar decennia werden de klassieke drukkers vervangen door hippe gassies achter computers. En nu worden die hippe gassies vervangen door computerprogramma’s die een uniek, passend ontwerp uitpoepen in ruil voor 100 dollar. Vormgeving blijkt beter te automatiseren dan ik dacht. Maar misschien toch ook weer niet helemaal.

Wat is het nou?