This article was written in 2013. It might or it might not be outdated. And it could be that the layout breaks. If that’s the case please let me know.

Wordt webdesign dan eindelijk volwassen?

This column was published in edition #58 of the Dutch, paper version of Web Designer Magazine. It’s in Dutch. Een tijdje geleden was ik aanwezig bij een bijeenkomst van webdesigners en webdevelopers; we spraken die avond over responsive web design. Mensen die me kennen weten dat ik altijd loop te zaniken over het bedroevende niveau van web design. Na afloop van deze avond was ik een stuk positiever gestemd dan daarvoor. Het lijkt er inderdaad op dat er eindelijk dingen gemaakt worden die écht web native zijn. Dingen die zich aanpassen aan de schermgrootte, dingen die er niet zomaar vanuit gaan dat je een muis hebt. We ontwerpen geen ideaalplaatjes meer van websites in fotobewerkingssoftware, we ontwerpen tegenwoordig echte websites, die het gewoon doen in browsers. Het enige waar ik nog echt gefrustreerd over kan zijn is het feit dat we dat nu pas doen, in plaats van tien jaar geleden.

Tools

Het is overduidelijk dat de tools van weleer niet geschikt zijn voor webdesign. Pakketten als Adobe Photoshop en Fireworks gaan uit van een fixed canvas. We weten inmiddels dat het web niet één enkel formaat heeft. Deze tools zijn bovendien buggy en idioot duur. Gertjan de Jong heeft een mooie presentatie gehouden over nieuwe tools voor de hedendaagse webdesigner. Het is afgelopen met de enorme monsterpakketten die pretenderen alles te kunnen. De huidige toolbox bestaat uit een groot aantal kleine, uiterst specialistische tools zoals Gridset, Ghostlab Modular Scale en de International Typographic Measure Slider. Het lijkt er op dat de Unix-filosofie — kleine specialistische programma’s — eindelijk begint te winnen van het klassieke enterprise denken van Adobe en Microsoft. Dit is goed om meerdere redenen. Specialistische tools zijn in één taak heel erg goed, terwijl office-pakketten ontzettend veel dingen matigjes uitvoeren. Bovendien word je minder snel afhankelijk van een kleine tool: als er een betere tool wordt gemaakt stap je gewoon over. Bij één enkele tool die de hele workflow domineert is dat lastiger. Niemand van de aanwezigen verwachtte nog veel van Adobe, dat bedrijf lijkt te hebben afgedaan, zeker op het web. En iedereen keek uit naar de tools die er komen gaan de komende jaren.

Werkwijze

Verder was iedereen het er ook wel over eens dat de klassieke werkwijze, met name de zogenaamde watervalmethode, niet geschikt is voor ontwerpen op het web. Een tijd geleden sprak ik iemand die jarenlang in design-teams bij Philips gewerkt had. Ik geloof dat hij TV’s ontwierp. Hij was verbaasd over het feit dat er bij het ontwerpen van websites geen developers betrokken worden. Een goede TV, zo legde hij uit, is het resultaat van een intensieve samenwerking tussen ontwerpers die iets er mooi uit willen laten zien, en nerds, die moeten kunnen bijsturen als dingen gewoon niet mogelijk zijn, of te duur. Maar nerds dragen ook nieuwe ideeën aan gebaseerd op nieuwe technologieën. Op het web is deze samenwerking vreemd genoeg nog niet vanzelfsprekend. Veel designers verzinnen nog altijd geheel zelfstandig de meest fantastische dingen zónder eerst te valideren of het wel te bouwen is. Is er wel budget voor al die fancy shit? Werkt dat allemaal wel lekker in het echt? En daarnaast is er natuurlijk altijd de vraag of men wel op de hoogte is van de nieuwste ontwikkelingen. Is het bijvoorbeeld niet eens tijd om iets te doen met de camera op onze apparaten? Daar hebben we inmiddels al lang toegang toe op het web. Zonder feedback van een nerd weet je dat niet.

Hele goede designers kunnen misschien antwoord geven op deze vragen, en wellicht zijn ze ook prima op de hoogte van de nieuwste technieken, maar eerlijk gezegd zijn de meeste webdesigners helemaal nog niet zo goed. Ze zijn pas sinds kort begonnen met het serieus onderzoeken van het web. Daarvoor waren ze vooral geïnteresseerd in Adobe producten.

De watervalmethode is geschikt voor de productiefase, als een ontwerp helemaal af is. De reden waarom dit niet werkt op het web is omdat de meeste websites uniek zijn. Er is geen productiefase voor een unieke site. Misschien wel voor het skinnen van een WordPress-blogje, maar niet voor het bouwen van een complex systeem.

Al met al

Ik ben niet meer zo pessimistisch over het niveau van webdesign als een paar jaar geleden. In tegendeel, ik begin echt heel blij te worden. Superslimme, supercreatieve ontwerpers beginnen zich eindelijk te verdiepen in dat prachtige, bizarre web. Beter laat dan nooit, zullen we maar zeggen. Ik kan in elk geval niet wachten om te zien wat voor prachtigs we allemaal gaan maken met de nieuwe tools, de nieuwe werkwijzen en de nieuwe inzichten.