Mensen, paarden en robots

This article was written in 2015. It might or it might not be outdated. And it could be that the layout breaks. If that’s the case please let me know.

Er zijn mensen die denken dat alles wat wij doen op een gegeven moment door computers en robots gedaan zal worden. En, denken zij, dat zal vooral zo zijn als datgene economisch nuttig is. Dit geldt zelfs voor creatieve beroepen. Mensen die denken dat mensen altijd nodig blijven vergelijken ze met paarden rond 1900. In de video Humans Need Not Apply wordt een fictieve dialoog met twee paarden uit die tijd verbeeld. Rond 1900 waren er miljoenen paarden. Stel je eens voor, een stad waarin elke auto en elke fiets vervangen wordt door een paard. Zo veel van die dieren waren er. En stel je allemaal fabrieken voor waarin machines werden aangedreven op letterlijke paardenkracht. Er waren echt idioot veel paarden, en ze waren nuttig. Ze werden vreselijk slecht behandeld.

Als paarden in die tijd hadden kunnen praten dan hadden ze wellicht tegen elkaar kunnen zeggen wat een zegening die automatisering is! Stel je voor, al dat zware werk dat voortaan gedaan wordt door machines! Dat betekent, volgens die paarden uit die tijd, dat er nu veel prettiger werk komt voor paarden. We weten allemaal dat dat niet is gebeurd. Er zijn gewoon veel minder paarden omdat ze niet meer nuttig zijn.

Maar de argumentatie van mensen vandaag de dag is ongeveer hetzelfde. Computers en robots nemen ons zware en saaie werk over, wat betekent dat er beter en prettiger werk voor mensen gaat komen. De vergelijking gaat niet helemaal op. Computers en robots nemen namelijk niet alleen supersaai en zwaar werk over, ze nemen ook tof werk over. Er zijn computerprogramma’s die muziek componeren. En dat doen ze zo goed dat mensen het verschil niet kunnen horen met een menselijke compositie. Maar ze doen het vooral heel snel. Miljarden prettig klinkende, unieke composities in een dag.

Er zijn ook computerprogramma’s die logo’s vormgeven. Of zelfs hele websites genereren. Dit doen ze wellicht nog niet zo goed als getalenteerde designers, maar ik vraag me af of het daar om gaat: als een computerprogramma een alleraardigst ontwerp weet te maken voor 100 dollar, dan wordt het steeds lastiger om een perfect op maat gesneden design voor 10.000 euro te verkopen. Wellicht is het verschil te zien, maar het verschil in prijs is zo groot dat het minder eenvoudig te rechtvaardigen is.

Hoe zorg je er voor dat je relevant blijft?

Je kan bijvoorbeeld internationaal gaan denken. Dus bijvoorbeeld op zoek naar klanten buiten Nederland. Wellicht maak je meer kans op klanten die de waarde van design inzien als je je werkveld vergroot. Je kan natuurlijk ook op een andere manier gaan internationaliseren. Je kan er voor kiezen om in een lagelonenland te gaan werken voor een laag loon. Lage lonen blijven wellicht iets langer concurreren met computers. Dit lijkt me geen hele duurzame oplossing.

Je kan je natuurlijk ook gaan specialiseren. Zeker als je nieuwe technologieën goed begrijpt dan bestaat de kans dat je beter en geliefder bent dan een robot. Je zou zelfs een prachtige baan kunnen vinden als die persoon die robots leert wat ze allemaal kunnen.

Maar je kan ook ondernemender worden. Er zijn design-denkers die de designer van nu niet meer zien als iemand die eenvoudig opdrachten uitvoert, als iemand die wacht tot een klant met een idee of een probleem op komt dagen. De hedendaagse designer verzint zelf oplossingen, of bedenkt zelf producten. In plaats van te wachten op De Klant, benaderen ze vervolgens zelf bedrijven om deze ideeën samen mee te verwezenlijken. Dat klinkt eigenlijk wel heel erg tof. Het is precies de tegenovergestelde houding van “U vraagt, wij draaien”. Dit is niet alleen tof, het lijkt me ook een goede lange-termijn-strategie. Ik zie een robot nog niet zo snel vernieuwende, unieke concepten bedenken, verkopen én uitvoeren. Misschien is het feit dat wij dat allemaal kunnen wel het grote verschil tussen mens en paard.

Comments

  1. Design is echter niet een ‘mooie template’ die werkt en er leuk uit ziet. Ik denk nog steeds dat goede designers een probleem op lossen voor een klant, door middel van design. Hoe weet een robot dat probleem zonder menselijke tussenkomst? Zoals bijvoorbeeld muziek wordt gecomponeerd zonder tussenkomst van mensen.

    Ben wel benieuwd waar het uiteindelijk naar toe gaat met robots wanneer de enige menselijke tussenkomst nog het probleem neerleggen is. Automatiseren om het automatiseren is nooit goed. Het werkt wanneer er een proces is dat herhaaldelijk hetzelfde is, ik denk dat zoiets nog verre van reëel is in de webwereld.