Het web is er voor iedereen

This column was published in the Dutch, paper version of Web Designer Magazine. It’s in Dutch. Het web is er voor iedereen. Dit is een van de basisprincipes van het web, het moet voor iedereen werken, ongeacht de hardware die de gebruiker heeft. In de tijd dat het web werd uitgevonden, ruim twintig jaar geleden, betekende dit dat het moest werken op computers met groen-zwarte CRT schermen, én op hypermoderne schermen van 640 bij 320 pixels die wel 256 kleuren konden weergeven. De nieuwste computers toentertijd hadden 2Mb RAM geheugen (Mb, ja), maar er waren natuurlijk nog erg veel tragere computers in gebruik. En het web moest het doen op al deze computers. Dit was de digitale wereld van 1993, het jaar dat het wereldwijde web werd uitgevonden.

Uniformiteit

Het feit dat het web overal op moet werken brengt natuurlijk uitdagingen met zich mee. We zijn als designers wel gewend om te werken met beperkingen. Dat is wat we doen. We vertalen het probleem van onze klant (bijvoorbeeld meer boeken verkopen) naar een oplossing die past op het medium dat we gekozen hebben (bijvoorbeeld een fel gekleurde kaft op een boek). Maar wat we tot dat toe niet kenden, is het idee dat we helemaal geen controle hebben over hoe men onze creatie te zien krijgt. Wij, de designers, hebben meestal redelijk nieuwe, extra-krachtige hardware en een lekker snelle internetverbinding. Tot een paar jaar geleden gingen we er van uit dat de bezoekers van onze sites een vergelijkbare configuratie als wijzelf zouden hebben. En als ze dat nu niet hadden, dan toch wel volgend jaar. Zolang het web voornamelijk thuis en op het werk geconsumeerd werd klopte dit idee ook aardig. De computers waren allemaal redelijk uniform. Maar vanaf het moment dat we ook buiten de deur serieus gebruik wilden kunnen maken van het web klopte dit ineens niet meer.

Trein

Iedereen die wel eens met de trein rijdt kent ze. De gebieden met weinig, of geen bereik, met illustere namen als de Bussum Triangle en Loch Abcoude. En iedereen die dan eens om zich heen kijkt ziet dat alle medereizigers óók tevergeefs hun webpagina’s proberen te verversen. De internetverbinding is de laatste jaren niet sneller geworden, hij is gevarieerder geworden: naast supersnel internet op het werk en op thuis de bank, hebben we nu ook superonbetrouwbaar internet in de rest van de wereld. Een website moet het zo goed mogelijk doen met al deze verbindingen. Maar niet alleen de verbindingen zijn gevarieerder geworden, ook de apparaatjes waarmee we het web opgaan. Desktopcomputers beginnen een beetje de underdogs van de hardware te worden, iedereen lijkt vooral een telefoon of een tablet te gebruiken tegenwoordig. Maar er komen ook meer en meer andere desknots op de markt: horloges, e-readers (zwart-wit!), kleding misschien wel, en brillen! Deze apparaten voldoen met geen mogelijkheid aan het idee dat alle computers sneller worden, alle verbindingen betrouwbaarder en alle resoluties hoger. Het gaat juist alle kanten op. Naast al die fonkelnieuwe gadgets zien we ook de trend van steeds goedkopere apparaatjes. Kijk bijvoorbeeld maar eens naar FirefoxOS of de kekke Nokia Asha.

Heb ik het al gehad over alle verschillende manieren waarop je die apparaatjes kunt bedienen? En over de persoonlijke instellingen van gebruikers?

Hoe moet dat dan?

Ik kan je niet precies vertellen hoe je voor deze warboel moet ontwerpen. Natuurlijk heb ik wel wat tips. Ik zelf begin bijvoorbeeld altijd bij die dingen waarvan ik zeker weet dat iedereen ze kan gebruiken: de tekst, de links en de formulieren. Die werken al sinds 1993 in elke browser. Zorg er voor dat alle teksten prettig leesbaar zijn, dat alle links werken en dat alle formulieren eenvoudig zijn te gebruiken. Het is makkelijker om te beginnen met vormgeven op een klein scherm, en vervolgens de layout, zo nodig, aan te passen op steeds grotere schermen. Let vooral ook op de details. En dan bedoel ik niet dat elke button er op elk apparaat precies hetzelfde uit moet zien, maar dan bedoel ik bijvoorbeeld dat je de favicon en de touch iconen hebt gemaakt, dat de tekst in de title-tag klopt, dat de URL’s prettig te gebruiken zijn voor mensen. Zorg er voor dat alles perfect werkt op de nieuwste, kekste hardware. Zorg er voor dat elk component van de site er prachtig uitziet op alle resoluties van meer dan 200 pixels. Maar vooral, zorg er voor dat alle content, alle formulieren, alles, goed toegankelijk én goed bruikbaar is voor iedereen, ook voor mensen met minder gangbare apparaten. Want onthoud, het web is er voor iedereen.