Automatisering en luiheid

Alles wordt geautomatiseerd. Monniken zijn vervangen door drukpersen en drukkers in stofjassen. De afgelopen paar decennia werden de klassieke drukkers vervangen door hippe gassies achter computers. En nu worden die hippe gassies vervangen door computerprogramma’s die een uniek, passend ontwerp uitpoepen in ruil voor 100 dollar. Vormgeving blijkt beter te automatiseren dan ik dacht. Maar misschien toch ook weer niet helemaal.

Vormgeving is gebaseerd op regels, voor een groot deel. De ideale lengte van lopende tekst is bijvoorbeeld prima te vangen in een redelijk eenvoudige functie: niet breder dan 40em, niet smaller dan 20em. Er zijn nog wat variabelen toe te voegen, zoals line-height, font-size en grootte van de viewport die deze cijfers enigszins kunnen beïnvloeden, maar dan ben je er wel. Dit is geen rocket science, in tegendeel. Je kan een computer opdragen een paar random regelbreedtes uit te poepen aan de hand van deze variabelen en je kiest diegene uit die er het tofst uitziet. De code die er uit zo’n programma komt is wellicht ook nog eens beter dan wat een gemiddelde front-ender zou typen.

Vormgeving is beter te automatiseren dan ik dacht. Typografie? Zolang je niks wereldschokkends nodig hebt kan je dat best aan een robot overlaten. Kleur ook, net zoals vlakverdeling. Ik durf zelfs wel te beweren dat een beetje goed afgestemd computerprogramma mooiere en prettigere sites zou kunnen genereren dan wat er tegenwoordig wordt afgeleverd door sommige design-bureaus. En als het computer-programma echt goed in elkaar zit dan zou het ook nog eens betere code kunnen uitspuwen dan menig front-end developer in elkaar flanst. Zo hoog is het niveau van wat we doen hier in Nederland over het algemeen nu ook weer niet.

Maar wat moeten we dan? Als programma’s als The Grid voor 100 dollar een prima site opleveren, is er dan nog wel werk voor menselijke webdesigners?

Ik denk het wel. Wat computers nog niet echt kunnen is de sfeer van een bedrijf, of een tekst, of een afbeelding begrijpen. Ze kunnen zo’n sfeer nog niet vertalen naar een passend beeld. Wat computers ook niet kunnen is de regels overtreden als dat gepast is. Als een computer heeft geleerd dat de ideale regellengte tussen de 20 en de 40em zit dan zal er nooit een smallere regellente uitkomen, ook niet als dat beter zou zijn. Er blijft dus wel behoefte bestaan aan mensen die echt weten wat ze doen. Daar zijn er nu al te weinig van. Wat mij betreft worden dat er meer. De middelmaat wordt dan vervangen door software. Ik zal er niet om treuren.

Ik denk ook dat er voorlopig nog wel even behoefte blijft bestaan aan getalenteerde front-end developers en front-end designers. Ik heb deze week het boek CSS Secrets van Lea Verou gelezen. Ik ben er van overtuigd dat iedereen die op dat niveau de vormgevingstaal van het web beheerst, en met zo veel plezier dingen weet te maken, voorlopig nog een hele toffe baan heeft, en voor goed geld prachtige dingen kan blijven maken. Ik raad je aan dat boek te kopen en heel erg veel te spelen met de voorbeelden die ze geeft. Dat zou het ambitieniveau van elke webdesigner moeten zijn. Volgens mij zijn er bijna geen developers en designers die daar nu al zijn.

Maar we kunnen ons ook afvragen: hoe erg is het eigenlijk als alles geautomatiseerd is. Tot de jaren 50 van de vorige eeuw was dit een ideaalbeeld: steeds minder werken, en toch genoeg verdienen. Vreemd genoeg is dat toen vervangen door de bizarre arbeidsethos die we nu volgen: hard werken, veel verdienen. Stel nou dat alles wat we nu doen door robots wordt opgeknapt. En dat die robots het geld wat ze genereren gewoon aan ons geven. Wat moeten ze er zelf mee? Wat zouden we willen doen met die 100% vrije tijd die we dan ineens zouden hebben? Ik zou het wel weten. Ik zou lekker in mijn hangmat liggen en naar het plafond staren. Maar ik zou ook af en toe mooie dingen willen maken. En dan is het toch wel fijn dat ik me, voordat de robots de arbeidsmarkt overnamen, heb verdiept in vormgeving. En dat ik het boek van Lea Verou heb gelezen. Want dan kan ik lekker zelf, met mijn handen, toffe dingen maken met HTML en CSS.

Comments

  1. Peter Thiel (PayPal/Palantir) schrijft in z’n nieuwste boek Zero to One een heel aardig stuk over precies de balans automatisering ofwel computers/mensen.

    Hij gelooft niet in vervanging van de mens door computers, wel in vervanging van de taken waar computers gewoon beter in zijn. Denk hierbij aan snelheid, volume, betrouwbaarheid, precisie en onvermoeidheid. Deze eigenschappen echter zullen computers nooit in staat stellen eigen beslissingen te maken waar wij wat aan hebben. (Ja, mensen die niets kunnen dat een computer niet kan overnemen, die hebben straks een probleem, maar bestaan dat soort mensen eigenlijk wel?).

    Daarom zal de menselijke interventie altijd een sleutelrol behouden in een verder onvermijdelijke opmars van computers, maar dan wel hand in hand met de mens. Computers zullen ons versterken, niet vervangen.

    Je noemt het al in je eerste paragraaf: De computer poept een aantal mogelijkheden uit (regels uitvoeren, op hoge snelheid, zonder beloning anders dan elektriciteit) – maar de mens – soms zelfs de consument – heeft het laatste woord in de keuze (als ie al tevreden is met één van de keuzes).

    PayPal heeft het gered doordat ze een super makkelijk te bedienen menselijk interventiemiddel hadden gebouwd waarmee ze zo snel mogelijk door computers gedetecteerde fraude, definitief op OK of Fraude konden klikken. Zonder dit systeem was PayPal een onuitvoerbaar concept vanwege de hoeveelheid creditcardfraude. De systemen konden niet slim genoeg worden geschreven om geheel zelfstandig alle verschillende situaties juist te beoordelen: dat bleek niet realistisch.

    Nu doet de auteur – met Palantir – hetzelfde met Big Data t.b.v. terrorisme- en epidemieënbestrijding: computers detecteren op hoge snelheid bepaalde patronen; mensen verifiëren de resultaten en doen er eventueel iets mee. Liefst met behulp van een interface dat het menselijke werk zo makkelijk en foutloos mogelijk maakt.

    In dit laatste zijn wij – de mens – onmisbaar, en (maatwerk) software dedesigners in het bijzonder.

    • Vasilis
    • #

    Hoi Joris, dank je wel voor je uitgebreide aanvulling. Het zou inderdaad kunnen dat er altijd mensen nodig blijven om de boel te verifiëren. Maar eigenlijk klinkt verifiëren ook weer als een taak die computers ook prima kunnen doen. En misschien wel veel beter.

    Er is ook nog een ander punt: misschien is het inderdaad zo dat mensen bepaalde dingen beter kunnen. En misschien is design er daar wel een van. Maar als een robot een heel aardig ontwerp kan genereren voor 100 euro, dan is die extra kwaliteit wellicht niet zo heel belangrijk meer voor veel ondernemers. Het prijsverschil tussen een exceptioneel ontwerp van 10.000 euro en een prima ding van 100 is gewoon te groot.

  2. Waar PayPal tegenaanliep is dat er teveel factoren zijn aan een situatie waarin mensen zitten, om door een computer definitief kunnen worden begrepen als één verhaal met een passende respons. Daar zijn mensen beter in.

    Voor wat betreft die $100 sites: zeker. Waar de menselijke effort kan worden teruggebracht met toch een acceptabel resultaat, zullen dingen als dat soort Grid oplossingen goeie knaken kunnen maken. Onderkant van de markt so to speak. En dat is helemaal niet erg, want krijgen hebben de mensen die dat werk voorheen deden, de impuls om (nog) waardevoller werk te gaan doen.

    Enig risico op een macro niveau kan zijn dat de opbrengsten naar de paar leveranciers gaan die de geautomatiseerde goederen leveren, terwijl er een veelvoud van mensen voor een nieuwe uitdaging kunnen komen te staan. Dat kun je vervanging-van noemen als die mensen niets anders zouden kunnen doen. Je kunt het een herschikking van resources noemen als die mensen daardoor iets gaan doen waar zij beter in zijn dan computers.

    • Vasilis
    • #

    Ik vind de vergelijking uit de korte docu Humans Need Not Apply wel mooi: als paarden konden denken en praten als mensen dan hadden ze rond 1900 vast gedacht dat de automatisering voor beter werk voor paarden zou zorgen. Maar het resultaat was gewoon minder paarden. De vergelijking gaat natuurlijk mank, want we kunnen niet minder mensen gaan fokken als we ze niet meer nodig hebben. Wat er precies gaat gebeuren als alle opbrengst van de robots bij een paar mensen terecht komen weet ik niet. Dat is denk ik de grootste uitdaging: hoe zorgen we er voor dat mensen geld hebben als ze niet hoeven te werken.